سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

51

المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى)

پرواضح است كه غنى از فقير اشرف است . قوله : و كلمة بها كلام قد يؤمّ : لفظ « كلمه » بسه وجه خوانده شده : [ وجوهى كه در قرائت كلمه جايز است ] 1 - كلمه بفتح كاف و سكون لام . 2 - كلمه بكسر كاف و سكون لام . 3 - كلمه بفتح كاف و كسر لام . قرائت سوّم لغت اهل حجاز است كه افصح عرب هستند و دو قرائت ديگر لغت بنى تميم مىباشد . و ضمير در « بها » به كلمه عود مىكند و كلمه « يؤمّ » مضارع مجهول از « امّ » ، « يؤمّ » از باب نصر ، ينصر به معناى قصد كردن مىباشد . قوله : لا فى الاصطلاح : يعنى اصطلاح نحويان . قوله : كقولهم : يعنى كقول اهل لغت . قوله : و هذا من باب تسمية الشّيئ باسم جزئه : مشار اليه « هذا » اطلاق كلمه بركلام مىباشد . قوله : ثمّ شرع فى علامة كلّ من الاسم الخ : ضمير فاعلى در « شرع » به مصنّف راجع است . قوله : و بدء بعلامة الاسم : ضمير فاعلى در « بدء » به مصنّف عود مىكند . قوله : لشرفه على قسيميه : ضمير در « شرفه » و « قسيميه » به اسم راجع بوده و مقصود از « قسيم » مقابل مىباشد چه آنكه افراد يك مقسم در مقابل يكديگر واقع مىباشند . قوله : باستغنائه عنهما : ضمير در « باستغنائه » به اسم و در « عنهما » به فعل و حرف عود مىكند . قوله : لقبوله الاسناد بطرفيه : ضمير در « لقبوله » به اسم و در « طرفيه » به اسناد عود مىكند . مؤلّف گويد : مقصود اينستكه اسم هم مسند واقع شده و هم مسند اليه لذا اركان كلام